Bu sayfada
Kısa cevap
İhracatta temel belgeler ticari fatura, çeki listesi, taşıma belgesi (hava yolu senedi, konşimento veya CMR) ve gümrük beyannamesidir. Varış ülkesine ve satış şartına göre menşe belgeleri, sigorta poliçesi ve ürüne özel izin veya sertifikalar da gerekebilir. Mikro ihracatta çoğu zaman fatura ve ETGB yeterlidir.
Dış ticaret belgeleri nelerdir?
| Belge | Ne işe yarar? | Kim düzenler? |
|---|---|---|
| Ticari fatura | Satışın tutarı ve şartları; beyanın dayanağı | İhracatçı |
| Proforma fatura | Satış öncesi teklif; ön ödeme ve akreditif | İhracatçı |
| Çeki listesi | Kolilerin içeriği, ağırlık ve ölçüleri | İhracatçı |
| Hava yolu senedi (AWB) | Hava taşımasının belgesi | Taşıyıcı |
| Konşimento | Deniz taşımasının belgesi; malı temsil edebilir | Taşıyıcı |
| CMR | Karayolu taşımasının belgesi | Taşıyıcı |
| Gümrük beyannamesi veya ETGB | Eşyanın ihracat rejimine tabi tutulması | İhracatçı, gümrük müşaviri veya yetkili operatör |
| A.TR | AB'ye sanayi ürünlerinde serbest dolaşım | İhracatçı düzenler, gümrük onaylar |
| EUR.1 veya menşe beyanı | Tercihli menşe | İhracatçı düzenler, gümrük onaylar |
| Menşe şahadetnamesi | Tercihsiz menşe | Odalar onaylar |
| Sigorta poliçesi | Taşıma riskinin güvencesi | Sigorta şirketi |
| Sağlık ve bitki sağlığı sertifikaları | Gıda, tarım ve hayvansal ürünlerde uygunluk | Yetkili kamu kurumları |
| ATA karnesi | Geçici ihracat | Odalar (TOBB kefilliğinde) |
Mikro ihracatta hangi belgeler yeterli?
ETGB ile gönderilen küçük paketlerde çoğu zaman ihracat faturası ve operatörün hazırladığı beyan yeterlidir. AB'ye sanayi ürünü gönderiyorsanız A.TR ile gümrük vergisi avantajı sağlanabilir; gıda, kozmetik ve tıbbi ürün gibi gruplarda ise ek belgeler gerekebilir. Ürün bazlı kurallar için ürün gönderim rehberimize bakabilirsiniz.
Belgelerde tutarlılık neden önemli?
- Ürün tanımı tüm belgelerde aynı olmalı.
- Koli sayısı ve ağırlıklar fatura, çeki listesi ve taşıma belgesinde aynı olmalı.
- Alıcının adı ve adresi sözleşme veya akreditifle aynı olmalı.
- Teslim şekli (Incoterms) fatura ve sözleşmede aynı yazılmalı.
- Tarihler mantıklı sırada olmalı: fatura, yükleme ve sigorta başlangıcı.
Belgeleri nasıl arşivlemelisiniz?
Belgeleri fatura veya gönderi numarasıyla eşleştirilmiş şekilde dijital ortamda saklayın. KDV iadesi, gümrük sonrası kontrol ve vergi incelemelerinde istenebilecekleri için vergi ve gümrük mevzuatındaki saklama süreleri boyunca erişilebilir tutun.
Belge eksikliği gönderiyi nasıl etkiler?
Eksik veya tutarsız belge, gönderinin çıkış ya da varış gümrüğünde bekletilmesine, ek belge istenmesine ve depolama ücretine yol açabilir. Akreditifli satışlarda ise rezerv nedeniyle ödeme gecikir. Gönderi öncesinde belge setini bir kontrol listesiyle gözden geçirmek bu riskleri önemli ölçüde azaltır.
Sık sorulan sorular
İhracat için hangi belgeler zorunlu?
Ticari fatura, taşıma belgesi ve gümrük beyannamesi temel belgelerdir; diğer belgeler varış ülkesi, ürün ve satış şartına göre gerekir.
Mikro ihracatta A.TR gerekir mi?
Zorunlu değildir; AB'ye sanayi ürünü gönderirken alıcının gümrük vergisi ödememesi için düzenlenir.
Belgelerde hangi dil kullanılmalı?
Genellikle İngilizce kullanılır; bazı ülkeler kendi dillerinde veya tercümeli belge isteyebilir.
Dış ticaret belgelerini kim hazırlar?
Ticari belgeleri ihracatçı, taşıma belgelerini taşıyıcı hazırlar; menşe ve dolaşım belgelerini ihracatçı düzenler ve ilgili kurum onaylar.
Elektronik belge kabul ediliyor mu?
Birçok belge elektronik ortamda düzenlenir ve doğrulanır; asıl nüsha gerektiren durumları (konşimento, akreditif) önceden kontrol edin.
Numune gönderisinde hangi belgeler gerekir?
Ticari değeri olmayan numunelerde değeri gösteren proforma fatura çoğu zaman yeterlidir; ürün grubuna göre ek belge istenebilir.