BLOG · DIŞ TİCARET BELGELERİ

Proforma Fatura Nedir? Ne İşe Yarar, Nasıl Hazırlanır?

Dış ticarette satış kesinleşmeden önce alıcıya gönderilen proforma fatura, teklifin yazılı ve ayrıntılı hâlidir. Ticari faturadan farkını, hangi durumlarda istendiğini ve eksiksiz bir proformanın nasıl hazırlanacağını anlatıyoruz.

  • Son güncelleme:
  • 2 dk okuma
  • Cargonet İçerik ve Mevzuat Ekibi
Bu sayfada
  1. Proforma fatura ne işe yarar?
  2. Proforma fatura ile ticari fatura arasındaki fark nedir?
  3. Proforma faturada hangi bilgiler olmalı?
  4. Numune gönderisinde proforma nasıl düzenlenir?
  5. Sık sorulan sorular

Kısa cevap

Proforma fatura, satış gerçekleşmeden önce alıcıya malın cinsini, miktarını, fiyatını, teslim ve ödeme şartlarını bildiren ön faturadır. Vergi açısından fatura hükmünde değildir; ön ödeme, akreditif açılması ve izin başvuruları için kullanılır. Ticari değeri olmayan numune gönderilerinde değeri beyan etmek için de düzenlenir.

Proforma fatura ne işe yarar?

Proforma, alıcı ile satıcının üzerinde anlaştığı şartları satıştan önce tek belgede toplar. Alıcı bu belgeyle iç onay süreçlerini tamamlar, bankasına başvurur veya ödemeyi planlar.

  • Ön ödeme veya avans talep etmek
  • Alıcının bankasında akreditif açtırmak
  • Alıcının ithalat izni, lisans veya döviz transferi başvurusu yapması
  • Fiyat teklifini resmî ve ayrıntılı bir belgeye dönüştürmek
  • Ticari değeri olmayan numune ve hediye gönderilerinde gümrük değerini beyan etmek

Proforma fatura ile ticari fatura arasındaki fark nedir?

ÖzellikProforma faturaTicari fatura
Düzenlenme zamanıSatıştan önceSatış veya sevkiyat sırasında
Hukuki niteliğiTeklif niteliğinde; vergi açısından fatura sayılmazVergi Usul Kanunu'na göre faturadır
Muhasebe kaydıKayda alınmazKayda alınır
Gümrükte kullanımNumune ve hediye gibi ticari olmayan gönderilerde değer beyanıİhracat beyanının dayanağı
DeğişebilirlikPazarlıkla güncellenebilirKesinleşmiş satışı gösterir

Ticari satışta düzenlenecek asıl belge için mikro ihracat faturası rehberimize bakabilirsiniz.

Proforma faturada hangi bilgiler olmalı?

  • "Proforma Invoice" başlığı, belge numarası ve tarih
  • Satıcının ve alıcının unvanı, adresi ve iletişim bilgileri
  • Açık ürün tanımı (malzeme, model), adet, birim fiyat ve toplam tutar
  • Para birimi ve varsa GTİP bilgisi
  • Teslim şekli ve yeri (ör. FCA İstanbul, Incoterms® 2020)
  • Ödeme şekli ve vadesi
  • Tahmini sevk tarihi, taşıma şekli, koli sayısı, net ve brüt ağırlık
  • Menşe ülke ve teklifin geçerlilik süresi
Teslim şeklini proformada açıkça yazmak, navlun ve vergilerin kime ait olduğu konusunda sonradan çıkabilecek anlaşmazlıkları önler. Teslim şekilleri için Incoterms rehberimize bakın.

Numune gönderisinde proforma nasıl düzenlenir?

Bedelsiz numunelerde de gümrüğe bir değer beyan edilmelidir. Proformaya "No commercial value – samples for evaluation only" gibi bir açıklama eklenir; ancak değer alanı sıfır bırakılmaz, ürünün makul piyasa değeri yazılır. Değeri gerçeğe uygun yazılmayan gönderiler varış gümrüğünde bekletilebilir.

Numune gönderimi için numune gönderimi ve belge içeren gönderiler için evrak gönderimi sayfalarımızdan bilgi alabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Proforma fatura yasal bir belge mi?

Ticari teklif niteliğindedir; Vergi Usul Kanunu'na göre fatura sayılmaz ve muhasebe kaydına alınmaz. Taraflar arasındaki şartları gösteren bir belge olarak kullanılır.

Proforma fatura ile gümrükten mal çıkar mı?

Ticari satışlarda ihracat beyanı ticari faturaya dayanır. Proforma, numune ve hediye gibi ticari olmayan gönderilerde değer beyanı için kullanılır.

Proforma faturada KDV gösterilir mi?

Proforma vergi doğuran bir belge değildir. İhracatta düzenlenecek asıl faturada ise mal ihracatı istisnası uygulanır ve KDV hesaplanmaz.

Proforma faturanın geçerlilik süresi ne kadardır?

Kanuni bir süre yoktur; satıcı teklifinin geçerlilik süresini proforma üzerinde belirtir (örneğin 30 gün).

Proforma fatura hangi dilde düzenlenmeli?

Alıcının anlayacağı dilde, genellikle İngilizce düzenlenir. Ürün tanımı ticari faturayla aynı ifadelerle yazılırsa sevkiyat aşamasında belgeler arasında tutarsızlık oluşmaz.

Proforma faturadaki fiyat değişebilir mi?

Evet. Proforma bir tekliftir ve taraflar anlaşırsa güncellenir; yeni proformaya farklı numara ve tarih verilerek eski sürümle karışması önlenir.

Kaynaklar

  1. Gelir İdaresi Başkanlığı
  2. ICC — Incoterms® kuralları
  3. DHL Express Türkiye

ÜCRETSİZ TEKLİF

Gönderiniz için net fiyat alın

Kapıdan alım, gümrük belgeleri ve sigorta seçenekleriyle size özel teklif hazırlayalım.

  • Ücretsiz ve taahhütsüz teklif
  • Gümrük ve belge desteği
  • 200+ ülkeye kapıdan kapıya